Diplomlu, amma işsiz: “İşəgötürənlər təhsilə yox, bacarığa baxır”

Müasir dövrdə tələblər dəyişib. İşəgötürənlər artıq təkcə diplomu deyil, müxtəlif kompetensiyalara, bacarıqlara və real təcrübəyə malik olan namizədlərə üstünlük verirlər.

Bu sözləri AzEdu.az-a elm və təhsil eksperti Səbuhi Abdullayev söyləyib.

O qeyd edib ki, tələbələr yalnız bilik toplamaqla kifayətlənməməli, həm də bu bilikləri analiz etməyi və tətbiq etməyi öyrənməlidirlər:

“Ali təhsil müəssisələrində tələbələrlə bağlı məsələlərdən biri də onların məktəb dövründən formalaşan yanaşmasıdır. Orta məktəbdə şagirdlər əsasən imtahanlara fokuslanır, buraxılış və qəbul imtahanlarında yüksək bal toplamaq üçün daha çox test işləməyə üstünlük verirlər. Məqsəd istədikləri ali təhsil müəssisəsinə və ixtisasa qəbul olmaqdır. Bu yanaşma həm valideynlərin, həm də şagirdlərin öz istəyi ilə formalaşır.

Lakin ali təhsil müəssisələrinə qəbul olduqdan sonra tələbələr artıq daha fərqli bacarıqlar üzərində işləməlidirlər. Bu mərhələdə tənqidi düşünmə, yaradıcılıq və pedaqoji yanaşmalar ön plana çıxmalıdır. Tələbələr yalnız bilik toplamaqla kifayətlənməməli, həm də bu bilikləri analiz etməyi və tətbiq etməyi öyrənməlidirlər.

Bununla belə, bəzən bu inkişaf prosesindən uzaqlaşmalar müşahidə olunur. Bu, həm cəmiyyətdə gedən ümumi proseslərin, həm də sosial şəbəkələrin təsiri ilə bağlıdır. Sosial şəbəkələrdə təqdim olunan həyat tərzi ilə real həyat arasında fərqlər yarandıqca, tələbələrin diqqəti və motivasiyası da mənfi təsirlərə məruz qala bilər”.

Ekspert bildirib ki, müddəti səmərəsiz keçirən və yalnız formal diplom əldə etməklə kifayətlənən şəxslər üçün əmək bazarında yer tapmaq xeyli çətin olur:

“Həmçinin, mühiti düzgün qiymətləndirən və onu bir növ “reallıq prizmasından” dəyərləndirən tələbələr də var. Bu cür gənclər gələcəklərini düşünərək öz kompetensiyalarını artırmağa çalışırlar. Onlar müstəqil şəkildə inkişaf edir, dil biliklərini möhkəmləndirir, ixtisaslarına uyğun əlavə bilik və bacarıqlar əldə edirlər. Eyni zamanda müxtəlif sertifikatlar və diplomlar qazanır, könüllü layihələrə qoşularaq praktiki təcrübə toplamağa çalışırlar. Bu da onların gələcəkdə işə başlayarkən artıq müəyyən təcrübəyə malik olmalarına və real iş mühitinə daha hazır olmalarına şərait yaradır.

Belə bir mühitdə formalaşan gənclər gələcəkdə karyera qurmaq və iş tapmaq baxımından daha az çətinliklə üzləşirlər. Digər tərəfdən, bu müddəti səmərəsiz keçirən və yalnız formal diplom əldə etməklə kifayətlənən şəxslər üçün əmək bazarında yer tapmaq xeyli çətin olur".