SMET-STEM-STEAM TƏKLİF, YOXSA TƏLƏB?!

I hissə

STEM abreviaturası 2001-ci ildə ABŞ Milli Elm Fondunun (NSF) elmi idarəçiləri tərəfindən təqdim edilmişdir. Təşkilat əvvəllər həmin fənlər üzrə karyera sahələrinə və ya həmin sahələrdən bilik və bacarıqları birləşdirən kurrikuluma istinad edərkən SMET abreviaturasından istifadə edirdi. Lakin 2001-ci ildə NSF-də təhsil və insan resursları üzrə direktor köməkçisi olan amerikalı bioloq Judith Ramaley STEM abreviaturasını yaratmaq üçün sözləri yenidən düzəltdi. O vaxtdan bəri, STEM (daha sonra incəsənət - ART-da əlavə olunmuşdur) yönümlü kurikulum Avstraliya, Çin, Fransa, Cənubi Koreya, Tayvan və Böyük Britaniya kimi yerlərdə hazırlanmış proqramlarla ABŞ-dan kənarda bir çox ölkələrə yayıldı.

2000-ci illərin əvvəllərində ABŞ-da elm, texnologiya, mühəndislik və riyaziyyat fənləri bir sıra səbəblərdəndər sonra getdikcə inteqrasiyadan istifadə etməyə başladılar. Xüsusilə, ABŞ Milli Elm, Mühəndislik və Tibb Akademiyalarının hesabatı olan “Toplanış Fırtınası üzərində Risinq” (2005) firavanlıq, elm və texnologiyadan asılı olan bilik tutumlu işlər və sosial problemlərin həlli üçün davamlı innovasiyalar arasında əlaqələri vurğulayırdı.
ABŞ tələbələri STEM fənlərində digər ölkələrdəki tələbələrlə eyni dərəcədə nailiyyət əldə etmirdilər. Hesabatda ölkənin zəif hazırlanmış işçi qüvvəsi nəticəsində qlobal iqtisadiyyatda rəqabət apara bilməməsinin dəhşətli nəticələri proqnozlaşdırılmışdır. Beləliklə, diqqət elm, riyaziyyat və texnologiya tədqiqatlarına yönəldilməli idi. İqtisadi siyasət və təhsil üzrə bu sahələr ABŞ-ın rifahını qorumaq üçün həlledici hesab olunurdu.