Məktəblər necə olmalıdır?

Oxumağı və yazmağı öyrətməkdən tutmuş elm və sənət biliklərinin ən yüksək səviyyədə verilməsinə qədər müxtəlif səviyyələrdə kollektiv təhsilin verildiyi bir qurumdur.

Cəmiyyətin bilik və texnologiya istehsal etmək üçün təlim keçmiş işçi qüvvəsinə ehtiyacı var. Məktəb həm bilik yeri, həm də ictimai fəaliyyətlərin həyata keçirildiyi bir qurumdur.

Cəmiyyətlər öz təhsil sistemi daxilində onlara uyğun insanlar yetişdirirlər. Heç bir cəmiyyət öz xalqını akkulturasiyanın təsadüfi mənfi təsirlərinə buraxmamışdır. Cəmiyyətlərin sənayeləşməsi və texnoloji inkişafı ilə biznes və peşə sahələri şaxələnmiş, təcrübə tələb edən fərqli və yeni peşələr meydana çıxmışdır. Ekspertiza tələb edən müxtəlif və yeni peşəkar qruplar üçün işçi qüvvəsinin hazırlanması müvafiq təhsil proqramları və təhsil müəssisələri, yəni məktəblər tərəfindən təmin edilir.

Məktəblər biliklərin toplanmasının sürətlə artdığı və ixtisaslaşmanın vacib olduğu inkişaf etmiş cəmiyyətlərdə müəyyən məqsədlər üçün planlı və proqramlaşdırılmış şəkildə fərdlərin yetişdirildiyi qurumlardır.

Məktəb formal təhsil verən və idarə olunan mühit olan bir qurumdur. Məktəbdə əvvəlcədən planlaşdırılmış proqramlar çərçivəsində təlim-tərbiyə tədbirləri müəyyən edilmiş məqsəd və vəzifələrə uyğun olaraq, müəllimin nəzarəti altında planlı və proqramlaşdırılmış şəkildə həyata keçirilir.

Məktəb müxtəlif mənşəli və fərqli keyfiyyətlərə malik olan tələbələrə bəzi ümumi dəyərlər təqdim edən xüsusi bir mühitdir. Bu mühit şagirdlərin davranışlarından təsirlənməklə yanaşı davranışlarına da təsir edir.

Hər bir məktəbin fiziki quruluşu olduğu kimi, məktəb də əvvəlcədən müəyyən edilmiş məqsədlərə uyğun olaraq şagirdlər üçün təlim mühiti hazırlayaraq davranış dəyişiklikləri yaratmalıdır.

Təhsil və təlim proqramlarının həyata keçirilməsində məktəbin strukturu da son dərəcə vacibdir. Məktəb cəmiyyətdə fərdlərin tərbiyəsi funksiyasını yerinə yetirən qurumların ümumi adıdır.

Bəzi xüsusiyyətlər məktəblərin konkret məqsədləri, onların proqramları və xidmət göstərdikləri tələbə qrupunun xüsusiyyətlərinə, eləcə də məktəbin növünə uyğun olaraq lazımdır.

> Kosmos xüsusiyyəti (fiziki quruluş),

> İcma xüsusiyyəti,

> Mədəni atmosfer xüsusiyyəti,

> Təhsil sistemi baxımından struktur xüsusiyyəti,

> Normlar, dəyərlər, simvollar və sanksiyalar toplusu olma xüsusiyyəti