“Beş-altı universitetdən başqa, digərləri beynəlxalq rəqabətə hazır deyil”
"Ölkəmizdəki ali təhsil müəssisələrinin böyük əksəriyyəti beynəlxalq səviyyədə xarici tələbələrin cəlb olunması və təhsili üçün uyğun deyil".
Bu sözləri AzEdu.az-a açıqlamasında təhsil məsələləri üzrə mütəxəssis Qoşqar Məhərrəmov deyib."Əvvəlcə qeyd etmək lazımdır ki, ümumilikdə ölkəmizdə 40-50-yə yaxın ali təhsil müəssisəsi fəaliyyət göstərsə də, onlardan beş-altısı istisna olmaqla, digər universitetlər beynəlxalq səviyyədə xarici tələbələrin cəlbi və onların təhsil alması üçün tam uyğun deyil. Xarici tələbələrin təhsil ala bilməsi üçün universitetlərdə əcnəbi dillərdə proqramlar təklif olunmalıdır. Əgər proqramlar Azərbaycan dilindədirsə, bu halda xarici tələbələr üçün hazırlıq proqramları təşkil edilməlidir.
Təhsil beynəlxalq akkreditasiya qurumları tərəfindən təsdiq olunmalıdır. Yəni ali təhsil müəssisəsinin ümumi akkreditasiyası kifayət etmir, proqram akkreditasiyası da vacibdir. Məsələn, tibb, hüquq və ya mühəndislik fakültələri ayrıca akkreditasiyadan keçməlidir. Bunun üçün kurikulumlar müasir standartlara cavab verməli, müəllimlər isə bu standartlara uyğun tədris aparmaq qabiliyyətinə malik olmalıdır. Təəssüf ki, bu proses ölkəmizdə müəyyən qədər ləng gedir. Bununla belə, nümunəvi ali təhsil müəssisələri mövcuddur və onların təcrübəsindən istifadə etmək mümkündür".
Xarici tələbələrin cəlbi üçün universitetlərdə yataqxanalar, sosial sahələr və aktiv kampus həyatı da mühüm rol oynayır:
"Gələn tələbələr kampus şəraitində yaşamalı, asudə vaxtlarını səmərəli keçirə bilməli və müxtəlif fəaliyyətlərə qoşulmalıdırlar. Kampus daxilində klublar, idman, incəsənət və sosial fəaliyyətlər təşkil olunarsa, tələbələr bu mühitin bir hissəsinə çevrilər və təhsil müddətini daha rahat keçirərlər.
Ümumilikdə, bakalavr proqramlarının üçillik, magistratura proqramlarının isə birillik modelə keçirilməsi, İngiltərə təcrübəsinə uyğun ingilisdilli proqramların artırılması, müəllim heyətinin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması və ya yeni kadrların cəlb edilməsi xarici tələbə axınını artırmağa imkan verə bilər. Bu halda Yaxın Şərq, Körfəz ölkələri, Afrika, Hindistan, Pakistan və Cənub-Şərqi Asiyadan tələbələrin ölkəmizə cəlbi mümkün olar.
Digər mühüm məsələ universitetlərdə mövcud düşüncə tərzidir. Bir çox hallarda əməkdaşlar islahat aparmaq və liderlik etmək əvəzinə, mövcud vəziyyəti qorumağa üstünlük verirlər. Bu isə inkişafı ləngidir. Universitetlər islahatlara başladıqda isə kadr çatışmazlığı ilə üzləşirlər. Mövcud kadr potensialı, istər dil bilikləri, istərsə də müasir yanaşmalar baxımından - bu dəyişiklikləri həyata keçirmək üçün kifayət etmir. Eyni zamanda maliyyə, maddi-texniki baza və infrastruktur kimi resurs çatışmazlığı da problemlər yaradır.
Beynəlxalq tələbələrin cəlbi və ölkənin təhsil imkanlarının tanıdılması baxımından universitetlərin infrastrukturu və akademik mühiti həlledici əhəmiyyət daşıyır. Bir çox ali təhsil müəssisəsində kampus, sosial və idman infrastrukturu, eləcə də tələbə klubları yetərli səviyyədə deyil ki, bu da xarici tələbələrin cəlbinə mane olur.
Bu problemlərin həlli üçün ilk növbədə kadrlarda islahat aparılmalıdır. Çünki genişmiqyaslı dəyişikliklər üçün peşəkar komanda tələb olunur. Futbol analoqu ilə desək, güclü komanda qurmaq üçün yeni transferlər vacibdir. Yeni kadrlar cəlb edildikdən sonra onların ehtiyacları müəyyənləşdirilməli və müvafiq şərait yaradılmalıdır. Yalnız bu halda həyata keçirilən islahatlar gözlənilən nəticəni verə bilər".
