20 Yanvar: Qanlı faciədən milli qürur zirvəsinə – məktəblərdə yaddaşın yaşadılması məsuliyyəti

20 Yanvar Azərbaycan xalqının tarixində təkcə qanla yazılmış bir faciə deyil. Bu gün eyni zamanda milli iradənin, azadlıq ruhunun, müstəqillik yolunda qorxmadan canını fəda edən insanların qürur günüdür. 1990-cı ilin yanvarında baş verənlər xalqın səsini boğmaq cəhdi idi, lakin nəticədə həmin səs daha da yüksəldi və Azərbaycan dövlət müstəqilliyinə gedən yolun geri dönməzliyini dünyaya göstərdi.

Bu baxımdan 20 Yanvar hadisələrinin məktəblərdə təbliği sadəcə anım mərasimi deyil, tarixi şüurun, vətəndaşlıq mövqeyinin və milli kimliyin formalaşdırılması prosesidir.

Məktəb yalnız bilik verən deyil, şəxsiyyət və vətəndaş yetişdirən məkandır. 20 Yanvarın təbliği şagirdlərdə tarixə obyektiv yanaşmanı, azadlığın hansı bədəllə qazanıldığını dərk etməyi, milli kimlik və dövlətçilik şüurunu, ədalətsizliyə qarşı mövqe bildirmə bacarığını formalaşdırır.

Bu gün 20 Yanvarı yalnız “matəm günü” kimi təqdim etmək yetərli deyil. Şagird anlamalıdır ki, bu faciə xalqın sındırılmadığını, əksinə daha da möhkəmləndiyini sübut edən tarixi dönüş nöqtəsidir.

Tehsilmedia.az bildirir ki, şagirdlərə bu hadisə yaş xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla izah edilməlidir.

İbtidai siniflərdə emosional travma yaratmadan, sadə dillə və əsas mesaj üzərindən izah verilməlidir: Vətən, azadlıq, qəhrəmanlıq, birlik.
Orta və yuxarı siniflərdə artıq hadisələrin səbəb-nəticə əlaqəsi, siyasi kontekst, beynəlxalq hüquq baxımından qiymətləndirilməsi aparılmalıdır.
Şagirdlər faktı əzbərləməməli, hadisəni düşünməli və dəyərləndirməlidir.

tehsilmedia.info bildirir ki, ən böyük səhv – 20 Yanvarı qorxu və kədər üzərindən təqdim etməkdir. Doğru yanaşma: ağrı + qürur + dərs balansıdır.
Müəllimin rolu sadəcə danışan deyil, yönəldən olmaqdır. Müəllim 20 Yanvar mövzusunda patetik çıxış edən yox, düşünməyə sövq edən,
sual verən və müzakirə yaradan mövqedə olmalıdır.
Mətn oxutmaq, xronologiya sadalamaq kifayət etmir. Effektli üsullar şahid xatirələri üzərindən müzakirə “Əgər sən o dövrdə yaşasaydın…” tipli reflektiv tapşırıqlar, esse və mövqe yazıları,
tarixi faktların bu günlə əlaqələndirilməsi kimi üsullardan istifadə etmək daha məqsədəuyğun olacaqdır.
Bu yanaşma 20 Yanvarı canlı tarix dərsinə çevirir.

Məktəb rəhbərliyi 20 Yanvarı formal tədbir səviyyəsindən çıxarmalıdır. Bir şeir, bir dəqiqəlik sükut və şəkil paylaşımı ilə məsələ bitmiş sayılmamalıdır. dbirlər planlı və məqsədli olmalıdır,
bütün fənlərin inteqrasiyası təşviq edilməlidir; məktəb mühitində hörmət və sükut mədəniyyəti qorunmalıdır; şagirdlərin iştirakı formal deyil, fəal olmalıdır.

20 Yanvar məktəbdə “keçildi” yox, “dərk edildi” deyə qiymətləndirilməlidir.

20 Yanvar – keçmiş yox, gələcək dərsidir

Bu tarix bizə öyrədir ki, azadlıq verilmir, qazanılır;
xalqın iradəsi tankdan güclüdür, milli yaddaş unudularsa, tarix təkrarlana bilər.

Məktəblər bu yaddaşın daşıyıcısıdır. Şagirdlərə 20 Yanvarı doğru anlatmaq – gələcəkdə daha məsuliyyətli, daha ayıq və daha vətənpərvər vətəndaşlar yetişdirmək deməkdir.
20 Yanvar şəhidlərini anmaq – onları yalnız xatırlamaq deyil, ideallarını yaşatmaqdır.

— Təhsil və milli yaddaş arasında körpü tehsilmedia.info