Nitq məhdudiyyətli uşaqların sayı niyə artır? - SƏBƏBLƏR
İnkişaf etməkdə olan uşaqların bəzilərində səs və danışıq pozğunluqları müşahidə edilə bilər. Loqoped, defektoloq Sevinc Hüseynova kəkələmənin yaranmasının 3 əsas səbəbi olduğunu bildirib.
tehsilmedia.info həmin səbəbləri nəzərinizə çatdırır: Genetik faktor, hamiləlikdə oksigen çatışmazlığı və yaxud kəllə-beyin travması.
Bu ünsürlərdən əlavə sonradan qazanılan kəkələmə də mövcuddur. Gərginlik, əsəb, stres, qorxu kəkələmə yaradan əsas faktorlar hesab olunur. Əlamətlərini sadaladıqda müəyyən qıcolmalar, bəzi səslərin asanlıqla tələffüz edilə bilməməsi də nəzərdə tutulur.
Psixoloq Ruhiyyə Rüstəmova bildirib ki, erkən yaşlarından əgər bir uşaqda nitq qüsuru varsa, burada psixoloji problemlərin olma ehtimalı da olduqca böyükdür. Uşaqlarda erkən yaş dövründə sağ və sol beyin yarımkürələri arasında inteqrasiya zəif gedirsə, bu zaman uşaq özünü ifadə və ətraf mühitdə baş verənləri dərk edə bilmir.
Müalicə kəkələmənin növündən və yaranma səbəbindən asılı olaraq dəyişir.
Loqoped bildirib ki, kəkələmə 90 faiz hallarda nəfəs problemi kimi qeydə alınır. Müalicə zamanı ilk növbədə artikulaiya, yəni ağız aparatının sağlam olub olmadığını yoxlamaq lazımdır.
Son dövrlərdə uşaqlarda ən çox "r" hərfinin deyilməsi daha çox problemlidir.
Pediatr Müsənbər Şərəfova isə diqqətə çatdırıb ki, kəkələmə olan uşaqlarda sosiallaşma zəif olur. Bu adətən 2-5 yaş dövründə olur. Valideynlərin bu məqamda ən böyük səhvi kəkələyən uşaqların üzərində sosial təzyiq qurmalarıdır.
Bugün xüsusən r hərfi problemi daha aktualdır. Bu hərfin 4 yaşına qədər korreksiya olunmaması tövsiyə olunur. 4 yaşına qədər düzəlmə ehtimalı yüksəkdir. 4 yaşından sonra qalıcı xarekter daşıyırsa, loqoped və psixoloqa müraciət olunmalıdır. Mütəxəssislər uşaqla uşaq kimi danışmağı tövsiyə etmir. Hansı yaşda olmasından asılı olmayaraq, uşaqla aydın, səlis danışmaq lazımdır.
Ülkər Abdurahmanlı
